महाराष्ट्रातील अतिवृष्टी आणि पूरग्रस्त शेतकऱ्यांसाठी राज्य सरकारने मोठा दिलासादायक निर्णय घेतला आहे. जून ते ऑगस्ट २०२६ या कालावधीत अतिवृष्टी आणि पुरामुळे शेतीपिकांचे तसेच शेतजमिनीचे नुकसान झालेल्या शेतकऱ्यांसाठी राज्य सरकारने २९१ कोटी ९१ लाख रुपयांचा निधी मंजूर केला आहे. या मदतीमुळे हजारो शेतकऱ्यांना आर्थिक आधार मिळणार असून, पात्र लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यात नुकसान भरपाईची रक्कम थेट जमा केली जाणार आहे.
शेतकऱ्यांसाठी २९१.९१ कोटींची मदत मंजूर
राज्यात जून, जुलै आणि ऑगस्ट महिन्यात झालेल्या मुसळधार पावसामुळे अनेक भागांमध्ये शेतीपिकांचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाले होते. काही ठिकाणी पुराच्या पाण्यामुळे शेतजमिनी खरडून गेल्या, तर अनेक शेतांमध्ये वाळू आणि गाळ साचल्याने शेतकऱ्यांसमोर शेती पुन्हा उभी करण्याचे मोठे आव्हान निर्माण झाले होते.
या पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्र शासनाच्या मदत व पुनर्वसन विभागाने नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांसाठी आर्थिक मदतीचा निधी मंजूर केला आहे.
पीक नुकसानीसाठी किती निधी मंजूर?
शेतीपिकांच्या नुकसानीपोटी राज्य सरकारने २६२ कोटी ६९ लाख ९५ हजार रुपयांचा निधी मंजूर केला आहे.
या मदतीचा लाभ:
- ३ लाख ९ हजार २८९ शेतकऱ्यांना मिळणार आहे.
- सुमारे २ लाख ६८ हजार ९१८ हेक्टर क्षेत्रावरील पीक नुकसानीचा समावेश आहे.
- पुणे, नागपूर, छत्रपती संभाजीनगर, अमरावती, कोकण आणि नाशिक या विभागांतील पात्र शेतकऱ्यांना मदत मिळणार आहे.
शेतजमिनीच्या नुकसानीसाठी २९ कोटींची मदत
अतिवृष्टी आणि पुरामुळे केवळ पिकांचेच नुकसान झाले नाही, तर अनेक शेतकऱ्यांच्या जमिनींचेही मोठे नुकसान झाले आहे.
शेतजमिनीच्या नुकसानीसाठी सरकारने २९ कोटी २१ लाख ९ हजार रुपयांचा निधी मंजूर केला आहे.
या मदतीचा लाभ:
- ३४ हजार ९८४ शेतकऱ्यांना मिळणार आहे.
- ७ हजार ६७५.४० हेक्टर क्षेत्राचा समावेश आहे.
- पात्र अल्पभूधारक आणि अत्यल्पभूधारक जमीनमालक शेतकऱ्यांना निर्धारित निकषांनुसार मदत मिळणार आहे.
शेतजमिनीतील वाळू, गाळ किंवा क्षारांचे थर काढणे आणि नैसर्गिक आपत्तीमुळे झालेल्या पात्र नुकसानीच्या पुनर्बांधणीसाठी ही मदत उपयोगी ठरणार आहे.
नुकसान भरपाई थेट बँक खात्यात जमा होणार
राज्य सरकारकडून मंजूर करण्यात आलेली पीक नुकसान भरपाई DBT अर्थात Direct Benefit Transfer प्रणालीद्वारे पात्र शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात जमा केली जाणार आहे.
मात्र, निधी मंजूर झाला म्हणजे प्रत्येक शेतकऱ्याच्या खात्यात तत्काळ पैसे जमा झाले आहेत, असे समजू नये. प्रत्यक्ष वितरणासाठी लाभार्थी पडताळणी आणि संबंधित प्रशासकीय प्रक्रिया पूर्ण होणे आवश्यक आहे.
बँकांना महत्त्वाच्या सूचना
पूरग्रस्त शेतकऱ्यांना मिळणारी आर्थिक मदत कर्जवसुलीसाठी वळती करू नये, अशा सूचना जिल्हाधिकाऱ्यांना देण्यात आल्या आहेत.
शेतकऱ्यांना नैसर्गिक आपत्तीमुळे झालेल्या नुकसानीतून सावरण्यासाठी मिळणारी मदत त्यांच्या हातात उपलब्ध राहावी, हा या निर्णयामागील महत्त्वाचा उद्देश आहे.
शेतकऱ्यांनी काय करावे?
नुकसान भरपाईसाठी पात्र असलेल्या शेतकऱ्यांनी पुढील बाबी तपासाव्यात:
- अतिवृष्टी किंवा पूर नुकसान पंचनाम्यात आपल्या नावाची नोंद आहे का?
- बँक खाते आधारशी जोडलेले आहे का?
- बँक खाते सक्रिय आहे का?
- आपल्या गावातील किंवा तालुक्यातील नुकसान भरपाईची लाभार्थी यादी जाहीर झाली आहे का?
अधिक माहितीसाठी शेतकरी संबंधित तलाठी, तहसील कार्यालय किंवा जिल्हाधिकारी कार्यालयाशी संपर्क साधू शकतात.
शेतकऱ्यांसाठी दिलासादायक निर्णय
अतिवृष्टी आणि पुरामुळे आर्थिक संकटात सापडलेल्या शेतकऱ्यांना २९१.९१ कोटी रुपयांची मदत मंजूर झाल्याने मोठा दिलासा मिळणार आहे. शेतीपिकांच्या नुकसानीबरोबरच शेतजमिनीच्या नुकसानीची भरपाई देण्याचा निर्णय शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे.
पात्र लाभार्थ्यांच्या खात्यात मदतीची रक्कम जमा झाल्यानंतर शेतकऱ्यांना आगामी शेती हंगामासाठी आर्थिक आधार मिळू शकतो.
लेखक: आदित्य चंद्रमणी वणे संपादक | Maharashtra Bulletin Newspaper Portal
टीप: नुकसान भरपाईची रक्कम, लाभार्थ्यांची संख्या आणि वितरणासंबंधी माहिती शासनाच्या मंजुरी व उपलब्ध वृत्तस्रोतांच्या आधारे देण्यात आली आहे. प्रत्यक्ष लाभासाठी शासनाचे अधिकृत निकष लागू राहतील.
